O projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

Ścieżka moto-sensoryczna, interaktywna poczekalnia czy wirtualne techniki motywacji? Współczesne rozwiązania dla seniorów mogą mieć różne oblicza, ale zawsze powinny realizować ideę dostępności. 3 i 4 marca w Poznaniu odbędzie się multidyscyplinarna konferencja: „Innowacje w terapii zajęciowej. Dostępność jako przestrzeń współpracy interdyscyplinarnej i interprofesjonalnej”. To unikalne wydarzenie organizowane przez 3 poznańskie uniwersytety, przy współpracy z ekspertami z 15 krajów, w całości poświęcone będzie dostępności i projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych.  

Projektowanie przestrzeni publicznej dla osób starszych

Zmiany demograficzne zachodzące w Europie wskazują, że odsetek seniorów nadal będzie wzrastał i w 2030 r. osiągnie 24%. Dane te nie dotyczą jednak tylko europejskiego społeczeństwa. Szacuje się, że do 2050 r. 2 mld ludzi na świecie będzie miało ponad 60 lat. Taka skala problemu, jakim jest starzenie się, zaczyna mieć strategiczne znaczenie dla wielu krajów i staje się ogromnym wyzwaniem zarówno społecznym, jak i gospodarczym.

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

Jesteśmy w sytuacji, w której starzeją się najliczniejsze pokolenia stanowiące jednocześnie najbardziej wymagające segmenty konsumentów. To grupa społeczna, która będzie coraz lepiej wykształcona i świadoma swoich praw, będzie też chciała jak najdłużej pozostać aktywna i działać w lokalnej społeczności. Już teraz seniorzy zainteresowani są udziałem w różnych formach kształcenia, uczestnictwem w wydarzeniach kulturalnych i integracyjnych, w tym w wydarzeniach o charakterze wypoczynkowo-rekreacyjnym i sportowym. Niestety wiek niesie ze sobą również ograniczenia; badania statystyczne wykazują, że większość tych osób pomimo dobrej sprawności intelektualnej ma problemy z mobilnością, które często wynikają z obniżonej percepcji zmysłów: słuchu, wzroku, a także powonienia czy dotyku.

Wobec obserwowanych zmian demograficznych i nowych potrzeb osób starszych, przedsiębiorstwa zmuszone są do modyfikowania swojej oferty rynkowej. Również przestrzeń publiczna tj. teatry, biblioteki, muzea, restauracje, parki a także domy seniorów muszą ewoluować. Dopasowanie przestrzeni publicznej dla osób starszych to spore wyzwanie dla wielu instytucji i wszystkich, którym zależy na optymalizacji szans w sferze zdrowia, aktywnego uczestnictwa oraz bezpieczeństwa.

Projekt [email protected] 2.0

Po raz pierwszy trzy uczelnie wyższe: Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu oraz SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny razem z międzynarodową grupą ekspertów łączą siły, by z perspektywy swoich doświadczeń i prowadzonych badań naukowych rozpocząć dialog o dostępności przestrzeni publicznej dla osób starszych. Jego głównym celem jest podnoszenie standardu funkcjonowania osób starszych dzięki dostępnym rozwiązaniom urbanistycznym i architektonicznym a także aktywizacja seniorów poprzez terapie zajęciowe.

W tym celu do panelu ekspertów zaproszono międzynarodowe grono naukowców z regionu Morza Bałtyckiego specjalizujących się w dziedzinie meblarstwa, designu, technologii informatycznych, robotyki i medycyny. W ramach konferencji wśród inspirujących wykładów znajdą się tematy dotyczące projektowania uniwersalnego, mebli zwiększających dostępność przestrzeni publicznej, roli terapeuty zajęciowego w promowaniu dostępności czy przykłady dobrych praktyk projektowania uniwersalnego. Uczestnicy warsztatów będą mogli dowiedzieć się czym jest art coaching, sprawdzić, jak działa system activLife lub zanurzyć się w wirtualnej rzeczywistości, żeby nauczyć się jak optymalnie zaprojektować otoczenie dla seniorów.

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

O przestrzeni publicznej trzeba myśleć całościowo jak o planecie, na której mieszkają różne osoby, i te w pełni sił i te z ograniczeniami wynikającymi np. z wieku, ale wszystkie powinny czuć się dobrze, bezpiecznie i komfortowo, żeby najlepiej jak to możliwe realizować swój potencjał. Nasza konferencja ma zachęcić instytucje publiczne, projektantów i przedsiębiorców do inwestowania w odpowiedzialne projekty, które uwzględniają potrzeby seniorów oraz wspierają przestrzenną politykę senioralną” – powiedziała dr Beata Fabisiak, koordynator projektu [email protected] 2.0.

Ważnym aspektem konferencji będzie również wymiana doświadczeń i osiągnięć naukowców oraz praktyków a także zapoznanie studentów i doktorantów z metodami teoretycznymi, eksperymentalnymi i symulacyjnymi, które wykorzystywane są do badania zagadnienia dostępności.

Dostępna przestrzeń

Współczesne przestrzenie publiczne powinny zmniejszać dyskryminację ze względu na wiek i być dostępne dla wszystkich. Dlatego podstawowe planowanie architektoniczno-urbanistyczne w przypadku osób starszych nie wystarczy. Najlepszym narzędziem do poprawy tej sytuacji jest wprowadzanie do polityki zagospodarowania przestrzennego zasad projektowania uniwersalnego. Przyjazna przestrzeń publiczna w ujęciu uniwersalnym jest demokratyczna i mogą z niej korzystać wszyscy w sposób samodzielny i niezależny. Odpowiednio dostosowana do potrzeb seniorów, umożliwia realizację ich aktywności społecznej, zawodowej a także korzystanie z powszechnych usług i atrakcji turystycznych miasta, co w istocie przekłada się na jakość ich życia.

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

„Upowszechnianie wiedzy na temat zjawiska dostępności powinno prowadzić do tworzenia nowych kierunków badań naukowych w tym obszarze, wspierać i zwiększać konkurencyjność i innowacyjność przemysłu oraz dostępność miast i regionów Unii Europejskiej, zwracając szczególną uwagę na potrzeby osób starszych” – podkreśla dr Beata Fabisiak z Katedry Meblarstwa Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Poczuć przestrzeń wszystkimi zmysłami

Wraz z wiekiem zmienia się ostrość naszych zmysłów, sprawność ruchowa i ogólna wydolność organizmu. Aby móc powiedzieć o tym, że przestrzeń jest przyjazna seniorom, należy spojrzeć na elementy zagospodarowania przestrzeni publicznej również poprzez zmysły. Wg danych WHO do 2050 połowa populacji Europy Wschodniej będzie krótkowzroczna, na co wpływ mają choroby cywilizacyjne i częsty kontakt z ekranami – myśląc o rozwiązaniach technologicznych, które gwarantować powinny dobrą orientację w przestrzeni warto mieć na uwadze możliwości percepcyjne osób starszych. Wszelkie przyciski, uchwyty powinny być dostosowane do potrzeb starzejących się dłoni, które mogą chorować na zapalenie stawów czy mieć mniejszą dotykowość. Projekty przestrzeni dla seniorów powinny uwzględniać także bodźce związane ze zmysłem słuchu i w sposób kreatywny wykorzystywać dźwięki, które odpowiednio dobrane mogą pełnić funkcję orientacyjną lub terapeutyczną.

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

W Polsce coraz bardziej popularne staje się projektowanie sensoryczne, którego obiekty pełnią funkcje rehabilitacyjne i rozwojowe. Powstają specjalne ścieżki moto-sensoryczne służące treningowi w otwartej przestrzeni miejskiej, są parki i ogrody, których zadaniem jest stymulowanie doznań wizualnych, węchowych czy dotykowych.

„Dostępność to odpowiedź na współczesne trendy demograficzne – rozwój miast i starzenie się społeczeństwa, dlatego tak ważne jest „oswajanie” miejskiej przestrzeni, a także wykorzystanie jej potencjału np. jako narzędzia do codziennego treningu sprzyjającego zachowaniu sprawności” – powiedziała dr Mirosława Cylkowska-Nowak, wykładowca akademickiego programu terapii zajęciowej. 

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

Drogę zmian i właściwego dostosowania przestrzeni publicznej do potrzeb osób starszych trzeba rozpocząć już teraz, tak aby aktywne starzenie się stało się normą, również dla osób, które wejdą w wiek senioralny za wiele lat czy nawet dekad.

Konferencja będzie transmitowana on-line na stronie www.facebook.com/baltsenior/ a wszystkie materiały zostaną udostępnione w Wirtualnej Bibliotece na stronie: www.baltsenior.com. Sesja plenarna będzie tłumaczona na język migowy.

Projekt [email protected] 2.0

Projekt łączy kompetencje ekspertów z dziedziny meblarstwa, wzornictwa, technologii informatycznych, robotyki, ekonomii i nauk społecznych z dziewięciu państw Regionu Morza Bałtyckiego: Polski, Danii, Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Niemiec, Szwecji i Finlandii. Ma na celu wskazanie producentom mebli z regionu Morza Bałtyckiego, w jaki sposób opracowywać ciekawe pomysły biznesowe odpowiadające na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa, jednocześnie uwzględniające wymagania instytucji publicznych.

BaltSe@nioR 2.0 - o projektowaniu przestrzeni publicznej dla osób starszych

Udostępnij ten artykuł

Zapisz się do newslettera

wyrażam zgodę na przetwarzanie podanych powyżej danych w celu otrzymywania newslettera.

wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych od klientów PLN Design.

Wpisz szukane słowo i kliknij enter