Rudy Dom projektu pracowni architektonicznej Toprojekt

Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich to rozleg┼éy obszar le┼╝─ůcy na G├│rnym ┼Ül─ůsku pomi─Ödzy miastami Gliwice, Rybnik, Racib├│rz i K─Ödzierzyn Ko┼║le. Za┼éo┼╝enie powsta┼éo w wyniku prowadzonej ju┼╝ od XIII wieku o┼╝ywionej le┼ŤnoÔÇôrybackiej dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej zakonu. Zgodne z regu┼é─ů cystersk─ů, oparte na zasadach ekologii i uszanowania przyrody budownictwo bazowa┼éo na ┼éatwo dost─Öpnych lokalnych materia┼éach – drewnie i cegle. W Rudach i najbli┼╝szej okolicy znale┼║─ç mo┼╝na wiele przyk┼éad├│w wykonanych po mistrzowsku ceglanych budynk├│w. Jednym z nich jest Rudy Dom projektu studia Toprojekt.

Ceglana kostka Rudego Domu projektu Toprojekt

Budynek projektu Toprojekt po┼éo┼╝ony jest na skraju rozleg┼éej, le┼Ťnej polany, w naro┼╝u terenu przeznaczonego decyzjami nowego MPZP pod zabudow─Ö jednorodzinn─ů. Domy, kt├│re ju┼╝ powsta┼éy nie pozostawiaj─ů z┼éudze┼ä, co do przysz┼éej architektury osiedla, dlatego wn─Ötrza w ca┼éo┼Ťci zwr├│cone s─ů w kierunku dziewiczego lasu. Kwadratowa, ceglana kostka domu poddana zosta┼éa trzem prostym zabiegom.

Zachodnia ┼Ťciana odpad┼éa w kierunku ogrodu zamkni─Ötego ┼Ťcian─ů lasu, tworz─ůc taras dost─Öpny z pokoju dziennego, jadalni i g┼é├│wnej sypialni. ─ćwiartka po┼éudniowo- wschodnia od strony osiedla zosta┼éa wydr─ů┼╝ona, dzi─Öki czemu powsta┼é zamykany dziedziniec wjazdowy okolony ceglanymi ┼Ťcianami. ─ćwiartka p├│┼énocno- wschodnia zosta┼éa wypchni─Öta do g├│ry tworz─ůc poddasze kryte dach├│wk─ů ceramiczn─ů. Ta cz─Ö┼Ť─ç mie┼Ťci dwie sypialnie i bawialni─Ö w pe┼éni przeszklon─ů w┬ákierunku lasu. P┼éask─ů cz─Ö┼Ť─ç dachu na pozosta┼éych ─çwiartkach pokryto dachem zielonym.

Dom wymurowany z sortowanych cegieł odpadowych

┼Üciany Rudego Domu wymurowano z r─Öcznie sortowanych cegie┼é odpadowych pochodz─ůcych z okolicznych cegielni. Zastosowano wariacj─Ö wi─ůzania krzy┼╝owego, w kt├│rym dwie ceg┼éy po┼éo┼╝one obok siebie g┼é├│wkami na sztorc s─ů po jednej stronie wypychane, a po drugiej wciskane w stosunku do lica ┼Ťciany.Ten prosty zabieg znacznie wzbogaci┼é prac─Ö ┼Ťwiat┼éocienia na elewacji.

Poprzez ca┼ékowite usuni─Öcie tej samej pary cegie┼é powsta┼éa ┼Ťciana a┼╝urowa, ukrywaj─ůca otwory okienne, kt├│re mog┼éyby rozbija─ç czyst─ů struktur─Ö elewacji. W nocy, kiedy nie dzia┼éa ┼Ťwiat┼éocie┼ä na plan pierwszy wchodz─ů ┼Ťwiec─ůce krople a┼╝ur├│w.

Dom z r─Öcznie formowan─ů dach├│wk─ů

Dobranie do naturalnej, przygotowanej na proces patynowania ceglanej ┼Ťciany odpowiedniej dach├│wki ceramicznej by┼éo nie lada wyzwaniem. Tym razem zasada korzystania z materia┼é├│w lokalnych zosta┼éa z┼éamana i wyb├│r pad┼é na r─Öcznie formowan─ů dach├│wk─Ö z Wielkopolski.

Rudy Dom wyrasta z ziemi i nie ma by─ç oddzielany od niej ┼╝adn─ů opask─ů. W procesie patynowania si─Ö materia┼éu ceramicznego linia styku z pod┼éo┼╝em powinna coraz bardziej si─Ö zaciera─ç, a wybarwienia powierzchni dachu i ┼Ťcian scala─ç ze sob─ů. Dach zielony, kt├│ry ma by─ç piel─Ögnowany jedynie w niezb─Ödnie minimalnym zakresie, po pewnym czasie rodzajem pokrywy ro┼Ťlinnej i kolorystyk─ů zacznie wsp├│┼égra─ç z naturalnym otoczeniem.

Przemy┼Ťlany dob├│r materia┼é├│w

┼╗yjemy w czasach, kiedy ceny sprowadzanej z odleg┼éych zak─ůtk├│w ┼Ťwiata wody mineralnej dochodz─ů do kilkudziesi─Öciu dolar├│w za butelk─Ö. Kamienie, drewno egzotyczne i inne materia┼éy wyko┼äczeniowe p┼éyn─ů kontenerami z Chin, Brazylii i Afryki. Reakcj─ů na ten stan rzeczy jest nowa ekonomia oparta w przewa┼╝aj─ůcej mierze o zasoby lokalne. Stosuj─ůc rodzime materia┼éy i tradycyjne technologie uzyska─ç mo┼╝na efekty nie gorsze, ni┼╝ przy u┼╝yciu najbardziej wyszukanych materia┼é├│w importowanych.

Okazuje si─Ö, ┼╝e taka postawa jest niezwykle sp├│jna z postaw─ů Cysters├│w, kt├│rzy zak┼éadali swe klasztory na┬átrudnych, podmok┼éych i zalesionych terenach, i czyni─ůc te obszary sobie owocnymi zak┼éadali stawy rybne, sady, ogrody, budowali drogi i domy korzystaj─ůc wy┼é─ůcznie z miejscowych zasob├│w zgodnie z dewiz─ů ÔÇ×m├│dl si─Ö i pracujÔÇŁ.

lokalizacja: Rudy

data: 2011

powierzchnia całkowita: 363,9 m²

inwestor: inwestor prywatny

zespół projektowy: arch. Marek Wawrzyniak, mgr inż. arch. Karol Wawrzyniak, mgr inż. Izabela Groborz-Musik

Nagrody

Architektura roku SARP dom jednorodzinny – I miejsce, EU Mies Award 2019 – nominacja, Brick Award 2017 – I miejsce,

Architektura Wojew├│dztwa ┼Ül─ůskiego SARP – wyr├│┼╝nienie, Bry┼éa roku 2017 – nominacja

Udostępnij ten artykuł

Zapisz si─Ö do newslettera

Wpisz szukane słowo i kliknij enter